27.8.14

Leyendo en la biblioteca de Ramón Llull, en Palma de Mallorca

Javier Tomeo, Cuentos Completos, ed. de Daniel Gascón, Páginas de Espuma, Madrid 2012


´´El Sapo´´, p.34 

Pues yo ni siquiera tengo el privilegio de la duda-se lamenta el sapo, junto a la orilla del lago-.
Yo sé muy bien quién soy. Un animal maldito, a quien algunos han creído ver en los aquelarres, vestido de terciopelo y alzado sobre sus dos patas traseras.
Cuando me irrito transpiro un veneno mortal a través de las verrugas de mi cuerpo.
A la gente, por lo tanto, no le importa que mi voz sea dulce y que en mis ojos palpite el resplandor de lejanos incendios.

 «Ο φρύνος» 

Ούτε κι εγώ, λοιπόν, έχω το προνόμιο της αμφιβολίας- παραπονιέται ο φρύνος, κοντά στην όχθη της λίμνης-. Εγώ ξέρω πολύ καλά ποιος είμαι. Ένα ζώο καταραμένο που κάποιοι πίστεψαν πως είδαν σε μαγισσογλέντια, στα βελούδα, να υψώνεται πάνω στα δυο πισινά του πόδια.
Όταν εξοργίζομαι, απ’ τις κρεατοελιές του σώματός μου εφιδρώνω θανάσιμο δηλητήριο.
Τον κόσμο, βέβαια, δεν τον αφορά αν η φωνή μου είναι γλυκιά και στα μάτια μου πάλλεται η λάμψη των μακρινών πυρκαγιών.

´´El Murciélago´´, p.40

 -A ti te inventó Satanás- le increpo, mientras revolotea a mi alrededor. Y eres, sin duda, la más fea entre todas las criaturas nocturnas. -Tienes razón, me responde el murciélago, lo soy. Pero quiero que sepas que más de una vez he volado junto a las golondrinas emigrantes, sacrificándome, a la luz del sol.
Es cierto que al término de la emigración-después de muchos días de volar junto a la belleza-mi fealdad se mantuvo intacta. Pero sería injusto que los hombres antes de dictar sentencia no tuviesen en cuenta mi buena voluntad e incluso mi ingenuidad por pensar que la belleza es algo contagioso.

 η νυχτερίδα
 -Εσένα, σε επινόησε ο Σατανάς- την επιπλήττω, ενώ φτεροκοπεί γύρω μου. Κι είσαι, αναμφίβολα, η πιο άσχημη από όλα τα νυχτερινά πλάσματα. -Δίκιο έχεις, μου απαντά η νυχτερίδα, είμαι. Αλλά θέλω να ξέρεις πως πάνω από μια φορά έχω πετάξει μαζί με τα αποδημητικά χελιδόνια, θυσιάζοντάς με, στο φως του ήλιου.
Βέβαιο είναι ότι στο πέρας της αποδημίας- μετά τις πολλές μέρες που πετούσα πλάι στην ομορφιά- η ασχήμια μου διατηρήθηκε στο ακέραιο. Αλλά θα ήταν άδικο οι άνθρωποι, προτού με καταδικάσουν, να μην μάθουν για την καλή μου βούληση, συμπεριλαμβανομένης και της αφέλειάς μου να πιστεύω ότι η ομορφιά είναι κάτι μεταδοτικό.

 ´´El gusano´´, p.63

 -Y tú? ¿Quién eres tú?-preguntó a la minúscula criatura que descubro a mis pies. -Yo soy el gusano-me responde-. Un animalito estúpido y lento. Respiro a través de la piel y mi tubo digestivo se prolonga de un extremo a otro de mi cuerpo.
Mi madre, poco después de nacer, me dijo:
´´No te preocupes, Federico. No eres ni inteligente, ni hermoso. No tienes alas. Pero, arrastrándote, podrás llegar a cualquier parte´´.

 το σκουλήκι
-Κι εσύ; Ποιος είσαι εσύ;- ρωτώ τη μικροσκοπική ύπαρξη, ανακάλυψη στα πόδια μου. -Εγώ είμαι το σκουλήκι- μου απαντά-. Ένα ζωάκι ηλίθιο κι αργό. Αναπνέω από το δέρμα μου κι ο πεπτικός σωλήνας μου προεκτείνεται από το ένα άκρο του σώματός μου στο άλλο.
Η μητέρα μου, λίγο μετά που γεννήθηκα, μου είπε:
«Μην ανησυχείς, Φεντερίκο. Δεν είσαι ούτε έξυπνος, ούτε ωραίος. Δεν έχεις φτερά. Όμως, σερνάμενος θα μπορείς να φτάσεις παντού».


 p.322/866 ¿No recuerdas ya que san Agustín decía que la poesía es el vino del diablo?

Δε θυμάσαι ότι ο άγιος Αυγουστίνος έλεγε πως η ποίηση είναι το κρασί του διαβόλου;


 ´´Con sus palabrotas sobre el miedo irracional, la soledad y la incomunicación, Javier Tomeo hace que la realidad se vuelva un poco más amenazadora, pero también mucho más rica y fascinante. Es el mejor servicio que un escritor puede hacer a sus lectores´´. Daniel Gascón  


 Με μια προφανή αύρα από τους μύθους του Αισώπου, ιδωμένοι εκ νέου, οι συμβολικές «συγχρονίες» του Χαβιέ Τομέο είναι η άλλη ματιά στην περιρρέουσα ταχύτητα των καιρών, ακουμπούν εμφανώς σε ένα σήμερα που βαστάει από χτες, αποδίδοντας τα δέοντα στην ιδέα, ότι έμφυτη μπορεί να είναι μόνον η ανάγκη της επιβίωσης, το πλέγμα της οποίας διαμορφώνεται – τηρουμένων των αναλογιών- και εν τέλει καθορίζεται από την επιθυμία και τη βούληση για έναν πολιτισμό κοντά στον άνθρωπο και στον βιορυθμό του, χτες –σήμερα-αύριο. 
Αντιγόνη Κατσαδήμα 
akatsadima@yahoo.com 


Páginas de Espuma, 
info@paginasdeespuma.com 

14.7.14

Román Piña Valls en griego (2)


ΤΟ ΣΑΝΤΟΥΡΙ ΤΟΥ ΖΟΡΜΠΑ

 

Αν μου πεις ότι σου αρέσουν τα γαλανά μου μάτια,

αλόγιστη ζητιάνα,

θα γυροφέρνω κάθε νύχτα σπίτι σου

μέχρι στην κλίνη σου να με σκεπάσεις

ή αδέσμευτη να σπεύσεις

ως το στρατόπεδό μου,

και σβήσεις το μόσχο σου μες στα σκεπάσματά μου.

Γι’ αυτό μη με κοιτάς, μη βγάζεις

κιχ στα μάτια μου, για θα θελήσω

των δικών σου να με κάνω ποιητή,

με την κοιλιά και τα οπίσθιά σου

να γευτώ το νεαρό καρπό απ’ τους μηρούς σου,

το ζύγι του κορμιού σου την ίδια κιόλας ημέρα

που τολμάς να με κοιτάς.

Για να μπορώ να τραγουδώ τα θέλγητρά σου

στον κόσμο ενώ θα ζω.

 

¨El santuri de Zorba¨ a Román Piña Valls, Los trofeos efímeros, poesía, editorial Sloper, Palma de Mallorca 2014, p. 49

 

 

ΤΟ ΜΑΓΙΟ ΤΟΥ TADZIO

 

Έψαξε τα μάτια του τόσες φορές,

εξέθεσε την καρδιά τόσο συχνά

στην αύρα του αγγέλου, στα παιχνιδιάρικα φτερά του,

στην πολωνική του χαίτη.

Έτρεξε χωρίς ανάσα τόσο άρρωστος

για μια Βενετία υπό διαίρεση

για να φτάσει το ύστατο λαμπύρισμα

του πηγουνιού του από χιόνι.

Μεταξύ του θανάτου από οργή και του θανάτου από κάλλος

επέλεξε τον πιο άμεσο δρόμο,

τόσο σβέλτο που η βαφή μαλλιών

θα φτάσει το λαιμό του σαν μαύρη θηλειά.

Χαμογελά σαν νιώθει πως φεύγει

χωρίς να μπορεί να δει το παιδί,

αυτή η χροιά που τoν πυρακτώνει εφήμερη,

αυτό το αδύνατο είναι, πλέον μια μορφή στο αντίφως

με τα πόδια στο νερό, μπροστά στο Lido.

Εκπνέει στην αιώρα του ο μουσικός

ολοστόλιστος για την αγκαλιά στο θάνατο,

λάτρης χωρίς πιότερη παρηγοριά

απ’ το σώμα του λατρευτού φορέματος σε καθαρό χρυσάφι,

τόσο εκθαμβωτικό σαν της Αφροδίτης

στις ακτές της Κύπρου.    

 

¨El bañador de Tadzio¨,  a Román Piña Valls, Los trofeos efímeros, poesía, editorial Sloper, Palma de Mallorca 2014, p. 29  
 
 
 
 
Traducción en griego: Antígona Katsadima
 
 

6.7.14

¨El peine de Joseph Merrick¨, de Román Piña Valls en griego


Η ΧΤΕΝΑ ΤΟΥ JOSEPH MERRICK

Θεέ μου, σ’ ευχαριστώ που μ’ έκανες να διαφέρω

από όλους τους θνητούς, και συγχρόνως

κάπως ίδιος μ’ αυτούς να είμαι.

Αρκεί για να αισθανθώ τα χείλη

της γυναίκας στα μάγουλά μου,

το φόβο όταν φωνάζουν οι μανδρίλοι,

τα δάκρυα που σπέρνει η αγάπη των ωραίων.

Παρόλα τα χρόνια που με

παραμόρφωσαν, μ’ έκαναν ασθενή κι ερημίτη,

ευχαριστώ για το άρωμα στην αποσύνθεσή μου,

ευχαριστώ για τη μάλλινη κλίνη στα όνειρά μου,

ευχαριστώ για τη χτένα στη νεκρική μου χαίτη.

Έχω βάλει για το τίποτα μπροστά μου τον καθρέπτη

που δείχνει την ασχήμια των προσδοκιών μου.

Φοβόμουν μήπως δεν μάθω να την αναγνωρίζω:

ευχαριστώ, Θεέ μου, που μ’ έκανες τόσο άνθρωπο

όπως για να διαβάζω τον φόβο

στις ματιές που εισπράττω.

 

¨El peine de Joseph Merrick¨, a Román Piña Valls, Los trofeos efímeros, poesía, editorial Sloper, Palma de Mallorca 2014, p. 63

 

Traducción en griego: Antígona Katsadima

3.6.14

Antonio Cabrera en griego


Antonio Cabrera, Montaña al Sudoeste, antología poética, edición de Joseph M. Rodriguez, editorial Renacimiento, Sevilla 2014, p. 26-27.

 

L´ILLA DELS PENSAMENTS

                                      (Cullera)

 

Un nombre fue lo que hasta allí me atrajo,

un nombre espléndido y solemne

que prometía la homérica luz a mis sentidos,

el aire,

la espuma de un hado feroz.

Y al mismo tiempo,

me proponía la idea perpetuamente concebida

de un hombre solo mirando el infinito.

 

Atrás dejé las urbanizaciones,

pisé la áspera hierba entre las piedras.

Ni una sola fragancia vegetal,

nada terrestre, pudo entonces distraerme.

Llegado al borde

del alto acantilado, vi por fin la que llaman

illa dels pensaments,

una humilde porción de roca desgajada

que las olas habrán de disolver sin odio,

sólo eso.

 

Imaginé a las gaviotas-me pareció muy justo-

trazando sobre ella un jeroglífico con líneas

transparentes,

y a la gente intentando desde siempre descifrarlo.

Así, sus pensamientos se suman al símbolo radiante

de modo que la simple luz

se hace misterio.

 

Sentencié que el mar es una proyección azul y abstracta

de quienes lo presencian. Y que un nombre tan noble

para un lugar tan repetido

es cuanto de admirable puede quizá concluirse.

 

Volví sobre mis pasos,

pisé otra vez la hierba y parecía intacta.

 

Supe

que podía seguir pensando

en una luz homérica y en un hado feroz,

que continuaba siendo un hombre solo

y que, por tanto, ya miraba constantemente el infinito.

 
 
Η ΝΗΣΟΣ ΤΩΝ ΣΚΕΨΕΩΝ
 
Ένα όνομα ήταν αυτό που μέχρι εκεί με έφτασε,
ένα εξαίσιο και μεγαλόπνοο όνομα
που υποσχόταν φως ομηρικό στις αισθήσεις μου,
τον αγέρα,
τον αφρό ενός άγριου γραπτού.
Και συγχρόνως,
μου πρότεινε την ιδέα που αέναα συλλαμβανόταν
ενός άντρα μόνου να κοιτά το άπειρο.  
 
Πίσω άφησα τους οικισμούς,
πάτησα το αγριόχορτο ανάμεσα στις πέτρες.
Ούτε μία φυτική ευωδιά,
τίποτε γήινο, μπόρεσα, λοιπόν, ν’ αφαιρεθώ.
Φτάνοντας στην άκρη
στο τέρμα απόκρημνο, είδα εν τέλει ποια λένε
νήσο των σκέψεων,
μια ταπεινή μερίδα αποκομμένου βράχου
που τα κύματα θα ‘χουν να διαλύσουν χωρίς μίσος
μόνο εκείνο.
 
Φαντάστηκα τους γλάρους-μου φάνηκε πολύ σωστό-
να χαράσσουν πάνω της ένα ιερογλυφικό με γραμμές
               διάφανες,
και τον κόσμο να επιχειρεί ανέκαθεν να το διαβάσει.
Έτσι, οι σκέψεις της αθροίζονται στ’ ακτινοβόλο σύμβολο
με τρόπο που το απλό φως
γίνεται μυστήριο.
 
Είπα πως η θάλασσα είναι μια γαλανή απλανής προβολή
αυτών που της δίνουν παρουσία. Κι ένα τόσο ευγενές όνομα
για έναν τόπο τόσο ακατάπαυστο
είναι πόσο υπέροχο μπορεί άραγε να καταλήξει.
 
Γύρισα στα βήματά μου,
πάτησα ξανά το χόρτο και φάνηκε άθικτο.
 
Έμαθα
πως μπορούσα να συνεχίσω να συλλογιέμαι
ένα φως ομηρικό κι ένα άγριο γραπτό,
πως συνέχιζα να είμαι ένας άντρας μόνος
που, ωστόσο, ήδη κοίταζε επίμονα το άπειρο.
 
 
UN TRUENO

 

No esperaba encontrar en medio de la noche

esa armonía, un orden escondido

no en el trazo remoto de las constelaciones

sino en la madrugada, en su espesura misma,

que es la auténtica noche que nos tiene.

 

Hablo de una armonía

súbitamente desvelada.

Hablo de un trueno prolongado, largo,

que ha ido desplegando el mundo

con esa lentitud que el mundo exige

cuando quiere ponerse por propia voluntad

ante nosotros.

 

Sonó aislado y único, y me sacó del sueño.

Pude oír claramente su redoble final,

su grave majestad desfalleciendo

mientras tras él se alzaba, silencioso,

el escenario de las cosas quietas

que en la desatendida noche abren

su realidad, su centro, su secreto.

 

Me he despertado en una estancia oscura

y he sabido de pronto que un lazo me sujeta

a la presencia estática del mundo.

 

De esa armonía hablo.

 
El mundo me contiene. Le doy gracias al trueno.

 

p. 38-39           

 

ΜΙΑ ΒΡΟΝΤΗ

 

Δεν περίμενα να βρω εν μέσω της νυκτός

κείνη την αρμονία, μια κρυφή τάξη

μήτε στην απόμακρη χάραξη των αστερισμών

μα στο ξημέρωμα, στην ίδια του την πυκνωσιά,

που ‘ναι η αυθεντική νυχτιά που μας κατέχει.

 

Μιλώ για μιαν αρμονία

που μεμιάς επαγρυπνεί.

Μιλώ για μια βροντή διαρκείας, μεγάλη,

που ξεδίπλωσε ο κόσμος

με κείνη τη βραδύτητα που ο κόσμος αξιώνει

όταν επιθυμεί να τεθεί από καθαρή βούληση

ενώπιόν μας.

 

Ονειρεύτηκε αποκομμένος κι ένας, και με πήρε απ’ το όνειρο.

Μπόρεσα ν’ ακούσω καθαρά το τελικό τυμπάνισμά του,

τη σοβαρή μεγαλειότητά του να εξασθενεί

ενώ ξοπίσω του, σιωπηρό, υψωνόταν

το σκηνικό των ήσυχων πραγμάτων

που μες στην αμέριμνη νύχτα ανοίγουν

την πραγματικότητά τους, το κέντρο τους, το μυστικό τους.

 

Έχω ξυπνήσει σε μια σκοτεινή διαμονή

κι έχω μάθει ξαφνικά πως ένα λάσο με γραπώνει

στην εκστατική παρουσία του κόσμου.

 

Για τούτη την αρμονία μιλώ.

 
Ο κόσμος με συνέχει. Ευχαριστώ τη βροντή.

   

AMOR FATI

 

El crepitar

de unas ramas de olivo

que se queman sin prisa tras la poda,

el ímpetu del pájaro en el cielo,

su timidez en el arbusto, el áspero

zarzal y la humareda

me están pidiendo

una confirmación, su debido registro

entre lo que sucede.

                                  Necesitan

el sí callado que he de darles

para poder hacer en su existencia

un hueco a mi existencia muda.

Comprendo que se trata

-como en el lazo entre la flor y el día-

de un destino recíproco,

de un mutuo ser en lo que es, sin más.

 

(Ninguna plenitud,

tampoco, aún, ninguna pérdida)

 

Acepto estar aquí, y estar mirando

estas cosas sin cifra.

Acepto, juzgo, doy

al aire

el mismo aire

que me sustenta a mí.

 

p. 55-56

 

AMOR FATI

 

Το σπινθήρισμα

μερικών κλαδιών ελιάς

που καίγονται χωρίς βιάση στο κλάδεμα,

η ορμή του πουλιού στον ουρανό,

η ατολμία του στο θάμνο, ο άγονος

βατότοπος και το σύννεφο καπνού

μου ζητούν

μια επιβεβαίωση, μια δέουσα εγγραφή

σε αυτό που συμβαίνει.

                                           Χρειάζονται

το σιωπηλό ναι που έχω να τους δώσω

για να μπορέσω να κάνω μες στην ύπαρξή τους

μια οπή στην άλαλη ύπαρξή μου.

Κατανοώ πως πρόκειται

-όπως στον κόμπο άνθους και ημέρας-

για ένα αμοιβαίο πεπρωμένο,

για μια από κοινού ύπαρξη σ’ αυτό που είναι, χωρίς κάτι άλλο.

(Καμία πληρότητα,

μήτε, ακόμη, καμία απώλεια.)

 

Δέχομαι να είμαι εδώ, και να κοιτώ

αυτά τα πράγματα άνευ αριθμού.

Δέχομαι, κρίνω, δίνω

στον αέρα

τον ίδιο αέρα

που με τρέφει.

   

LA PUERTA

Al cerrar esta puerta he querido poner

un límite a los otros. Éste es

el aire personal

que ahora ocupo con qué muda impaciencia.

 

Me recibe una luz enrojecida;

de inmediato se alterna con la sombra

porque lo quiere el viento de la tarde.

Densa velocidad, nubes febriles:

han traído hasta el cuarto su ecuación.

 

Si el mundo alberga esta íntima alternancia

por la que se construye en medio de su vértigo,

quizá también a mí me configura

un sucederse, una ecuación también,

no de luz y de sombra,

sino de soledad y de contacto.

 

La puerta me divide. Aquí,

esta intrincada ansia de estar solo;

al otro lado, el laberinto

que los demás despliegan.

 

Dos espacios contiguos y una respiración

para desconocerse y para ser.

 

En lo vivido, un viento que no aúlla,

aunque sopla imparable,

abre y cierra la puerta,

 

abre y cierra

la puerta.

 

p. 77-78



 
Η ΠΟΡΤΑ
 
Στο κλείσιμο αυτής της πόρτας θέλησα να βάλω
ένα όριο στους άλλους. Αυτό είναι
ο προσωπικός αγέρας
που τώρα κυριεύω με τι σιωπηλή ανυπομονησία.
 
Με δέχεται ένα κατακόκκινο φως·
αμέσως εναλλάσσεται με τη σκιά
καθώς το στέργει ο εσπερινός άνεμος.
Πυκνή ταχύτητα, πυρετώδεις νεφέλες:
έχουν φέρει ως το δωμάτιο την εξομοίωσή τους.
 
Αν ο κόσμος φιλοξενεί αυτήν την στενή περιτροπή
διά της οποίας σχηματίζεται εν μέσω του ιλίγγου της,
μπορεί κι εμένα να με διαμορφώνει
ένα γίγνεσθαι, μια εξομοίωση επίσης,
αντί φωτός και σκιάς,
μοναξιάς και επαφής.
 
Η πόρτα με χωρίζει.  Εδώ,
περιπλέκεται η ανησυχία να είσαι μόνος·
απ’ την άλλη, ο λαβύρινθος
που οι άλλοι ξεδιπλώνουν.
 
Δυο διπλανοί χώροι και μια ανάσα
για να μην αναγνωρίζεσαι και να υπάρχεις.
 
Διά ζώσης, ένας άνεμος που δεν στριγγλίζει
αν και φυσά ακατάπαυστος
ανοίγει και κλείνει την πόρτα,
 
ανοίγει και κλείνει
την πόρτα.
   
μετάφραση στα ελληνικά
Αντιγόνη Κατσαδήμα      

 
 
 

31.5.14

Yannis Ritsos en castellano por Acantilado


Αναρωτιέμαι κάποτε μήπως και γεννηθήκαμε
          μόνο και μόνο
για να παραδεχτούμε απλώς πως θα πεθάνουμε.
          Ωστόσο, στα διαλείμματα
αυτής της άδικης ερώτησης κινείται η ζωή μας.
                  Ο Αίμονας
είχε μακρήνει απ’ όλους· δεν ανήκε πια στην αδελφή
        μου
μήτε στους φίλους του. Μια μεγάλη ησυχία, σχεδόν
          μια ικανοποίηση-
αυτή η ανεπανόρθωτη φυσική στέρηση· -μια
γαλήνια βεβαιότητα:
κανένας πια δεν μπορεί να μας πάρει αυτό που δεν
υπάρχει·
η μνήμη το κρατάει ακέριο σε βαθειά
          αποκλειστικότητα
και μάλιστα εφαρμόζοντάς το κάποτε στους
άλλους. Έχετε κάτι απ’ τον Αίμονα-
αυτή η συστολή που φέρνει η δύναμη κ’ η
          ακεραιότητα· ιδίως το πηγούνι μ’ αυτή την
          αυλακιά στη μέση.
Τα βράδια που κάθομαι δω μέσα,
δεν ξέρω γιατί κελαϊδάνε ακόμη τα πουλιά στον
κήπο· - ίσως γι’ αυτό-
για την καινούργια αυλακιά του αλετριού-
Οι νεκροί, ξέρετε,
πιάνουνε πάντα πολύ τόπο· - όσο μικροί κι
          ασήμαντοι,
μεγαλώνουν μεμιάς·  γεμίζουν ολόκληρο το σπίτι· δε
          βρίσκεις
μια γωνιά να σταθείς. Ακόμη κ’ η μητέρα,
τόσο σεμνή, συγκρατημένη πάντα της, αθόρυβη,
έχει αποχτήσει τώρα μια εξουσία απαραβίαστη
στ’ ανθοδοχεία, στα σκεύη της μαγειρικής, στ’
          ασπρόρουχα,
στα πιο κλειστά παραπετάσματα, στις ώρες του
         απόβραδου,
όταν αρχίζει να βρέχει, και το μακρύ βελονάκι της
θαμποφέγγει προβαίνοντας απ’ το παλιό κανίσκι
          της των εργοχείρων-
αυτή ‘ναι η θέση της μητέρας, το ύφος της μητέρας,
η στάση της, η σκέψη της- όλα είναι τώρα των
         νεκρών.

   (..)

Μπορεί να σας είπε ο πατέρας σας τι δύσκολα
         χρόνια περάσαμε.
Τι κατάλαβαν, θέ μου, τι κέρδισαν;- Σκοτούρες,
         σκοτούρες, καθήκοντα,
άσκοποι ηρωϊσμοί· μεγάλες πόρτες άνοιγαν,
         έκλειναν στο ίδιο σκοτάδι·
γύψινα, χάλκινα, μαλαματένια, βελουδένια
         προσωπεία,
πονηριές, κολακείες, μεταμφιέσεις,- να κρυφτούν
          από ποιον;
από τον εαυτό τους; Απ’ τους άλλους; Απ’ τη μοίρα;
         Κ’ η αδηφαγία της δόξας-
θαρρώ πως κάθε δόξα στηρίζεται σε πάμπολλες
         παρεξηγήσεις
κι οπωσδήποτε στην άρνηση της ζωής- τι να την
        κάνεις;


Ένας άνθρωπος φώναζε κάτω απ’ τις πέτρες- ίσως
         και μέσα μας- φώναζε, φώναζε· κανένας δεν
         άκουγε· βιάζονταν
να πάνε- πού;- να κάνουν-τι; Δεν είχανμιαν ώρα
        δική τους
να γδυθούν, να πλαγιάσουν, να ονειρευτούν μες
        στο ίδιο τους το σώμα,
να κοιταχτούν σ’ έναν καθρέφτη, να κοιτάξουν
        έναν άλλον·
κοιτάζονταν μόνο στα μάτια των άλλων – τι να
δουν εκεί μέσα;
ίσως εκείνο που ήθελαν, καθόλου εκείνο που είσαν.
                  Μια μέρα,
μπήκε μές στην τραπεζαρία ένα πουλί. Σάστισαν
         όλοι·
δεν ήξεραν τι ν’ απαντήσουν, μ’ όλο που κανείς δεν
τους ρωτούσε· θύμωσαν·
«διώχτε το, διώχτε το», φώναζαν· σηκώνονταν
         απ’ τις καρέκλες τους, κουνούσαν
         τα χέρια τους·
έσπασαν δυο ποτήρια· το πουλί βγήκε απ’ το
          παράθυρο·
σκυμμένοι οι υπηρέτες μαζεύαν τα γυαλιά· -τους
         πρόσεξα:
μονάχα αυτοί χαμογελούσαν – ξέραν το πουλί· τους
         έκλεισα το μάτι
και χαμογέλασα μαζί τους. Πάντοτε οι αθώοι (δε
        νομίζετε;)
έχουν ύφος ενόχου. Το ξέρετε κ’ εσείς – είμαι
         βεβαία.


Ποτέ δεν μ’ εγκατέλειψε ο φόβος μη με καθίσουν
         μια μέρα στο θρόνο.
Μόνο αυτοί που φοβούνται τον εαυτό τους
        επιδιώκουν τ’ αξιώματα, ή, μάλλον,
αυτοί που μισούν τη ζωή και τους ανθρώπους. Δε
         θα μ’ άρεσε καθόλου
να ‘μαι περίβλεπτη, να μην έχω έναν ίσκιο, μια θέση
σε μια δική μου μυστική περιοχή, να βγάλω αργά τα
         σανδάλια μου,
να παίξω τα κλειδιά των συρταριών μου με
         ξέγνοιαστο χέρι, αφημένο
έξω από το κρεββάτι μου.
            Ο καημένος ο πατέρας- πάντα τον
                    θυμάμαι-
είχε ένα πρόσωπο σα συσπασμένο χέρι, γαντζωμένο
σ’ ένα μεγάλο μαύρο παραπέτασμα, για να το ρίξει·
         τόσο που κάποτε λέω
ίσως και ναταν καλό που τυφλώθηκε- ίσως έτσι
         τουλάχιστον να μπόρεσε
να δει προς τα μέσα του, να θυμηθεί λίγο-λίγο
εκείνα που δεν είχε δει· κ’ ίσως έτσι, στ’ αλήθεια να
τα είδε· γιατί ως τότε
έβλεπε την αυταρχική μορφή του (φυσικά
         κολακευμένη) μες στα βλέμματα
των φοβισμένων υπηκόων του· - κ’ εκείνους κ’
         εκείνον από παιδί πολύ τους λυπόμουν.
                   Ασήκωτο βάρος, νομίζω,
να κυβερνάς και να προστάζεις. Και πάντα, στο
         τέλος, καθένας
κυβερνιέται απ’ αυτό που κυβερνά· - χώρια η
         απέραντη εκείνη υποψία
προς όλους και προς όλα, - ένας ίσκιος πουλιού να
         περάσει στην αίθουσα
τυχαία την ώρα του λιογέρματος, είναι ένα
         τιναγμένο μαχαίρι
καμωμένο από αθόρυβο μέταλλο. Για τούτο οι
         τύραννοι
γίνονται μέρα με τη μέρα όλο και πιο τύραννοι. Όταν ο
         κόσμος
έχει το φόβο σου είτε την ανάγκη σου, ποτέ δεν
         ξέρεις τι σου ετοιμάζει.


Καλύτερα, λοιπόν, μήτε να κυβερνάς μήτε να
       κυβερνιέσαι ( πώς να γίνει;)-
φτάνει η κυβέρνια αυτή που μας σφραγίζει πριν απ’
       τη γέννησή μας· φτάνει
ο θάνατος που μας παραμονεύει· -μ’ αυτόν
        εξοικειώνεσαι κάπως·
τα ενδιάμεσα πια χάνουν την αιχμηρότητά τους.
        Χαλαρώνει το σώμα,
ξεθωριάζει το χρώμα στα μαλλιά, στα παράθυρα,
        στα μάτια,
ξεσφίγγει η παλάμη, όπου μέσα της είχαν αποθέσει
ένα μεγάλο, σκληρό, χρυσό νόμισμα, κι όλη η ζωή
        μας
είταν μια σύσπαση για να κρατήσουμε τούτο το
        νόμισμα, ένας φόβος
μη και μας πέσει, μην το χάσουμε· αχρηστευόταν
        τόνα μας χέρι,
αχρηστευότανε η μισή ζωή μας, ολόκληρη η ζωή
         μας.


Τώρα ξεσφίχτηκε από μόνο του το χέρι,
         παραδόθηκε·
το νόμισμα έπεσε· μας το πήραν. Μόνο που μέσα στην
         παλάμη
μένει βαθύ το χάραγμα από κείνο το ατέλειωτο
         σφίξιμο. Η σάρκα
μαλάκωσε, γαλήνεψε. Μπορείς πια να σαλεύεις
ελεύθερα και τα δυο σου τα χέρια. Μπορείς να βαδίζεις
κινώντας άφοβα τ’ άδεια σου χέρια μέσα στο άδειο-
μια αργή, ελαφρά κωπηλασία μες στο υπέροχο
         άσκοπο, ώσπου
ένα άλλο νόμισμα χάλκινο να σου βάλουν
         ανάμεσα στα δόντια.


Κακά ’ν’ τα ψέματα –πουλεγε κι ο πατέρας σας. Μες
         στο μαλακωμένο ετούτο σώμα,
μένει παντοτεινά σκληρή, αμετάπειστη η επιθυμία· κ’ η
         αίσθηση εκείνη
μιας αδικαιολόγητης αργοπορίας. Συχνά οι γυναίκες,
         τέτοιες ώρες,
αγκαλιάζουν τ΄αγάλματα, φιλούν το πέτρινο στόμα
         τους, ονειρεύονται
πως πλαγιάζουν μαζί τους. Αν έτυχε ποτέ σας να δείτε
         τα χείλη των αγαλμάτων
βρεγμένα, είναι από το σάλιο ερημωμένων γυναικών.
         Η μνήμη
είναι, βέβαια, ένα κάποιο καταφύγιο. Όμως κι αυτή
         εξαντλείται,
της χρειάζονται νέες παραστάσεις, έστω τυχαίες,
         έστω ξένες.


Yannis Ritsos, Ismene, traducción de Selma Ancira, Acantilado, Barcelona 2012, p. 36-41, 56-65.



A veces me pregunto si no habremos
         nacido
más que para aceptar que moriremos. Más en los
          interludios
de esa estéril pregunta transcurre nuestra vida.
                   Hemón
se había alejado de todos; ya no pertenecía a mi
           hermana
ni a sus amigos. Una calma enorme, casi una
         complacencia- 
esa irremediable carencia física- una sosegada
           certeza:
nadie puede quitarnos ya lo que
           no existe;
la memoria lo conserva íntegro en recóndita
           exclusividad,
a veces adaptándolo para los otros. Usted tiene algo
           de Hemón-
ese retraimiento que da la fuerza y la honradez.
           Quizá el mentón partido.
                   Las tardes que paso sentada aquí
                            dentro,
no sé por qué gorjean aún los pájaros en
         el jardín- quizá por eso-
por el nuevo surco del arado.
                  Los muertos, usted lo sabe,
ocupan siempre mucho espacio; - por más
         pequeños e insignificantes que sean,
crecen de golpe; llenan la casa entera;
        no hallas
un rincón donde ponerte. Aún mamá,
tan temerosa, tan reservada siempre, silenciosa,
ha adquirido ahora una autoridad inviolable
sobre los jarrones, los utensilios de cocina, la ropa
         blanca,
sobre las cortinas más cerradas, sobre las horas
        vespertinas
cuando se pone a llover, y su larga aguja de tejer
lanza un brillo disimulado desde el viejo bastidor de
         los bordados-
ése es el lugar de mamá, la expresión de mamá,
su postura, su pensamiento- ahora todo es de los
          muertos.

(..)
Quizá le haya dicho su padre qué años tan difíciles
         pasamos.
¿Qué obtuvieron, Dios mío, qué ganaron?
           -Desvelos, desvelos, deberes,
vanos heroísmos; - amplias puertas se abrían y se
cerraban en la misma oscuridad;
máscaras de yeso, de cobre, de oro,
          de terciopelo,
astucias, lisonjas, disfraces, - ¿ para ocultarse?, ¿de
         quién?
¿de sí mismos?, ¿de los otros?, ¿del destino? Y
          aquella voracidad de gloria-
imagino que toda gloria se apoya en múltiples
         malentendidos
y, por supuesto, en la negación de la vida-, ¿de qué
         te sirve la gloria?


Un hombre gritaba por debajo de las piedras- quizá
         también en nuestro interior – gritaba, gritaba;
         nadie lo oía; se apresuraban
a ir- ¿adónde?- , a hacer-, ¿qué?- . No disponían
        de un momento
para desnudarse, acostarse, soñar dentro de su
         propio cuerpo,
para mirarse a un espejo, para mirar
          a alguien más;
sólo se miraban en los ojos de los otros- ¿qué
podían ver ahí dentro?
quizá lo que querían, mas no lo que eran.
                  Un día,
entró un pájaro en el comedor. Todos se quedaron
         alelados;
no sabían qué responder, aunque nadie les
          preguntara nada; se enfadaron:
«Échenlo, échenlo», gritaban; se levantaron
          de sus sillas, agitaron
          los brazos;
rompieron dos vasos; el pájaro salió por
         la ventana;
los sirvientes, agachados, recogían los cristales; los
          vi:
sólo ellos sonreían – conocían al pájaro-; les guiñé
          un ojo
y sonreí con ellos. Siempre los inocentes
          (¿ no cree?)
tienen aire de culpable. Usted también lo sabe –
          estoy segura.
Jamás me ha abandonado el miedo de que un día me
          sienten en el trono.
Sólo quienes se temen a sí mismos aspiran a los
          cargos, o, más bien,
quienes odian la vida y a los hombres. No me
          gustaría, no,
ser destacada, no tener una sombra, un lugar
en una zona secreta, mía, para quitarme lentamente
          las sandalias,
para jugar con las llaves de mis cajones con mano
         despreocupada, abandonada
al borde de la cama.
             El pobre de papá- siempre me acuerdo
                      de él-
tenía el rostro como una mano crispada, enganchada
a un gran velo negro, para echarlo abajo; tanto, que a
          veces digo que
quizá haya sido bueno que se quitara la vista- tal vez
          así, por lo menos, habrá podido
ver en su interior, recordar poco a poco
todo lo que no había visto; tal vez haya llegado a
         verlo; porque hasta entonces
veía su imagen autoritaria (adulada, naturalmente)
         en las miradas
de sus atemorizados súbditos; - a ellos y a él los
         compadecía yo desde muy niña.
                  Un peso insoportable, creo,
el de gobernar y mandar. Y siempre, al final, todos
         somos gobernados
por lo que gobierna;- sin contar ese inmenso
         recelo
hacia todos y hacia todo, - una sombra de pájaro
         atravesando por casualidad
el salón a la hora del ocaso es un cuchillo
          en vuelo
forjado de mudo metal. Por esto
          los tiranos
día con día se vuelven más tiranos. Cuando
         el mundo
te teme o te necesita, nunca sabes lo que
         te prepara.


Mejor, pues, ni gobernar ni ser gobernado (¿cómo
         hacer?)-
basta con el gobierno que nos marca antes de nuestro
         nacimiento; basta
con la muerte que nos acecha; con ella de alguna
          manera nos familiarizamos;
lo que está en el medio pierde su filo. El cuerpo se
          desmadeja,
el cabello, las ventanas, los ojos se
          descoloran,
se afloja por fin la palma de la mano en la que habías
          colocado
una moneda grande, dura, de oro; nuestra vida toda
era un puro espasmo para no extraviar la moneda, un
           miedo constante
a que se nos fuera a caer, a que se nos fuera a perder;
           quedaba incapacitaba una de nuestras manos,
quedaba incapacitaba la mitad de nuestra vida, toda
           nuestra vida.

Ahora la mano se ha aflojado,
          se ha rendido:
la moneda ha caído; nos la han quitado. Pero en la
           palma
queda la marca honda de aquel eterno apretar. La
          carne
se ha ablandado, se ha calmado. Ya puedes mover
con libertad ambas manos. Puedes deambular
batiendo sin miedo tus manos vacías en el vacío-
un lento, un suave golpe de remo en el soberbio
         sinsentido, hasta
que te coloquen otra moneda de cobre entre los
         dientes.

Pero dejémonos de bromas- como decía su padre.
         En ese cuerpo ahora ya laxo,
el deseo se mantiene perpetuamente fuerte, firme; y
         también aquella sensación
de una tardanza injustificable. Con frecuencia las
         mujeres, en esos momentos,
abrazan las estatuas, besan sus bocas de mármol,
         sueñan
que se acuestan con ellas. Si alguna vez ha visto
          los labios
de las estatuas humedecidos, es por la saliva de las
          desoladas mujeres. La memoria
es, por supuesto, una especie de refugio. Pero
          también ella se agota,
le hacen falta nuevas imágenes, aunque sean
fortuitas, aunque sean ajenas.